Con người Việt Nam vốn xem trọng và đề cao gia đình. Cội nguồn của tình cảm bao giờ cũng bắt đầu từ tình cảm gia đình, tình yêu thương và lòng biết ơn với ông bà, cha mẹ.

Gia đình là chiếc nôi đằm thắm ngọt ngào nuôi dưỡng chúng ta khôn lớn. Ông bà, cha mẹ, anh em sống quây quần bên nhau trong tình yêu thương vô bờ bến. Tình cảm ấy được hun đúc và truyền lại cho nhau từ đời này sang đời khác qua những câu ca dao đằm thắm ngọt ngào.

Con cò bay lả, bay la..., Con cò bay bổng, bay cao. Những câu ca dao bắt đầu bằng con cò đã đi vào tâm hồn con người Việt Nam từ bao đời nay. Con cò thật là gần gũi thân quen với người nông dân.

Hình ảnh quê hương đất nước in dấu đậm đà trong ca dao, dân ca. Đọc ca dao, dân ca, ta cảm thấy tâm hồn nhân dân ôm trọn bóng hình quê hương đất nước. Mỗi vùng quê có một cách nói riêng, cảm nhận riêng về sự giàu đẹp của nơi chôn rau cắt rốn của mình.

Đêm dài nô lệ của dân tộc đã qua. Những kiếp người cơ hàn, những cảnh đời bi kịch khốn cùng vì cướp bóc, áp bức dưới chế độ phong kiến cũng không còn. Nhưng vẫn còn đó, những câu ca dao, bài ca dao phản ánh hiện thực đau lòng của một thời.

Tỏ tình cũng khéo mà chối từ cũng hay. Đọc ca dao, ta nhận ra rất rõ sự ý nhị đó của người xưa. Lời tỏ tình nào hay hơn việc mượn cớ xin lại cái áo bỏ quên, qua lời của mận và đào, qua cái hồ bán nguyệt anh xây cho nàng rửa chân.

Các cụ xưa cũng rất đa tình. Minh chứng cho điều đó chính là văn học dân gian. Biết bao câu hát ghẹo, hát trao duyên, bao câu chuyện tình yêu đẹp như mơ, những chàng trai si tình Trương Chi, Từ Thức.

Đa cảm và giàu tình cảm, con người việt Nam yêu thương hết thảy những người, những vật của quê hương mình. Và khi đi xa, tình yêu ấy biến thành nỗi nhớ. Lúc da diết, khắc khoải. Lúc đau đáu thiết tha. Lúc giản dị chân chất.

Đẹp là trăng, gợi cảm là trăng, hữu tình cũng là trăng. Tất cả được biểu đạt một cách hài hoà làm lòng người xốn xang qua câu ca dao: "Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?"

Khi lớn lên, không biết tôi đã thuộc tự bao giờ câu ca dao: Hỡi cô tát nước bên đàng, Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi? Tôi đọc lên và câm thấy nó hay, nhưng không biết hay ở chỗ nào!