Tình bạn là một trong những tình cảm cao quí nhất trong cuộc đời con người. Văn chương đã có bao thơ từ ca phú cùng thể hiện chủ đề này. Đọc Bạn đến chơi nhà, Khóc Dương Khuê (Nguyễn Khuyến), Nhớ bạn phương trời (Trần Tế Xương)
Trong các tác phẩm văn học dân tộc dân gian và trung đại học trong chương trình, mảng thơ văn viết về hình tượng người phụ nữ tuy không nhiều nhưng cũng để lại những dấu ấn nhất định.
Đau đớn thay phận đàn bà, Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung. Số phận người phụ nữ dưới chế độ phong kiến xưa là vậy. Họ đâu được tự quyết định số phận của mình.
Trong nền văn học trung đại Việt Nam, có một mảnh đề tài tuy được sáng tác không nhiều nhưng để lại những tác phẩm có giá trị, đó là mảng đề tài viết về người phụ nữ.
Trong một nhận định của mình, nhà nghiên cứu văn học Đỗ Bình Trị có kết luận: “nhà văn học văn từ truyện cổ tích, nhà thơ học thơ từ ca dao”. Không phải đến thời hiện đại, nguyên lí văn học dân gian mới có sức ảnh hưởng đến văn học viết mới được thừa nhận
Không phải đến Nguyễn Du, tinh thần nhân đạo mới được phổ vào văn chương nghệ thuật nhưng có thể khẳng định từ khi phôi thai nền văn học tiếng Việt, tinh thần nhân bản được kết tinh đậm nét nhất ở tác giả này
Không phải đến Nguyễn Du cảm hứng về thân phận con người mới xuất hiện trong văn học Việt Nam nhưng một điều chắc chắn là chỉ đến nhà thơ, cuộc đời, số phận con người mới trở thành cảm hứng chủ đạo
Đọc đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích ta càng hiểu sâu sắc hơn một nét đẹp nữa trong con người Thuý Kiều: tấm lòng hiếu thảo, nghĩa tình. Trong hoàn cảnh bị giam hãm, trước mắt mọi thứ đang mù mịt, nổi sóng, đầy đe doạ
Cho đến bây giờ, chúng ta vẫn nhắc về các nhân vật Tú Bà, Mã Giám Sinh, Sở Khanh, Hoạn Thư... như điển hình cho những loại người, kiểu người táng tận lương tâm nhất trong xã hội phong kiến.
Người anh hùng Từ Hải là một sáng tạo đặc sắc của Nguyễn Du về phương diện cảm hứng sáng tạo và nghệ thuật miêu tả. Qua đoạn trích Chí khí anh hùng trích từ Truyện Kiều
